İngilizce kelime nasıl ezberlenir? Unutmamak için 6 bilimsel yöntem

Fable ekibi · Güncellendi:

Kısa cevapKalıcı öğrenmenin özü dört adım: kelimeyi tanıdık bir şeye bağla (anahtar kelime / ses köprüsü), onu bir sahne olarak hayal et, cevaba bakmadan hatırlamaya çalış ve giderek açılan aralıklarla tekrar et. Uzun listeleri bir oturumda ezberlemek ertesi gün işe yarar gibi görünür, ama birkaç gün içinde büyük kısmı silinir.

Neden unutuyoruz?

Hermann Ebbinghaus 1885'te kendi üzerinde yaptığı deneylerle, yeni öğrenilen bilginin ilk saatlerde ve günlerde hızla kaybolduğunu gösterdi; bu düşüşe unutma eğrisi denir. İyi haber: her başarılı tekrar eğriyi yavaşlatır. Yani sorun hafızan değil, tekrarın zamanlaması.

1. Kelimeyi tanıdık bir sese bağla (anahtar kelime yöntemi)

İngilizce kelimeye sesçe benzeyen bir Türkçe kelime bul ve ikisini anlamla birleştiren bir sahne kur. Atkinson ve Raugh'un 1975'te Rusça kelimelerle yaptığı klasik çalışmada bu yöntemi kullananlar, yalnızca tekrar edenlerden belirgin biçimde daha fazla kelime hatırladı.

Örnek: find (bulmak) → fayans → “Usta, fayansın altında define buldu.” Ses köprüsü yabancı kelimeyi ilk saniyede tanıdık kılar; hikâye ise anlamı ona bağlar. Yöntemi ayrıntılı anlattığımız yazı: Ses köprüsü (anahtar kelime) yöntemi.

2. Görselleştir

Hem kelime hem görüntü olarak kodlanan bilgi daha kolay hatırlanır (Paivio'nun ikili kodlama kuramı). Sahneyi gözünün önüne getir: fayansın altından çıkan define sandığı. Ne kadar tuhaf ve canlıysa o kadar iyi.

3. Bakmadan hatırlamaya çalış

Kelimeyi tekrar okumak yerine kendini test et: kartın arkasına bakmadan anlamı söyle. Roediger ve Karpicke (2006), aynı süreyi tekrar okumaya değil kendini test etmeye ayıran öğrencilerin bir hafta sonra belirgin biçimde daha fazlasını hatırladığını buldu. Zorlanarak hatırlamak, hatırlamanın kendisini güçlendirir.

4. Boşluğu kendin doldur

Bir cevabı kendin ürettiğinde, hazır okuduğundan daha iyi hatırlarsın; buna üretim etkisi denir (Slamecka ve Graf, 1978). Hikâyedeki anlamı boş bırakıp kendin tamamlamak bu yüzden işe yarar: “Usta, fayansın altında define ______.”

5. Aralıklı tekrar et

Aynı kelimeyi bir günde on kez görmek yerine; bir gün, birkaç gün, bir hafta ve daha uzun aralıklarla gör. Cepeda ve arkadaşlarının (2006) yüzlerce deneyi toplayan incelemesi, tekrarları zamana yaymanın uzun süreli hatırlamayı tutarlı biçimde artırdığını gösteriyor. Aralıkları elle takip etmek zor olduğu için Anki ya da Fable gibi uygulamalar bunu senin yerine hesaplar.

6. Kelimeyi bir cümle içinde gör

Tek başına kelime yerine onu bir bağlamda öğren: kimin, neyi, nasıl yaptığını anlatan kısa bir cümle. Bağlam, kelimenin nasıl kullanıldığını da öğretir.

Sık yapılan hatalar

Sık sorulanlar

Günde kaç İngilizce kelime ezberlenmeli?

Kalıcılık için günde 5–15 yeni kelime ve bunların düzenli tekrarı, bir günde onlarca kelimeden daha verimlidir. Önemli olan yeni kelime sayısı değil, tekrarların aksamamasıdır.

İngilizce kelimeler neden çabuk unutulur?

Yeni bilgi tekrar edilmezse ilk günlerde hızla kaybolur (unutma eğrisi). Kelimeyi tanıdık bir şeye bağlamak ve doğru aralıklarla tekrar etmek bu kaybı büyük ölçüde azaltır.

Anahtar kelime yöntemi her kelimede işe yarar mı?

Somut ve sesçe benzeri bulunan kelimelerde çok iyi çalışır; soyut kelimelerde iyi bir köprü bulmak zorlaşır. O zaman bağlam cümlesi ve aralıklı tekrar daha fazla yük taşır.

Kaynaklar

  1. Ebbinghaus, H. (1885). Über das Gedächtnis. Leipzig: Duncker & Humblot.
  2. Atkinson, R. C., & Raugh, M. R. (1975). An application of the mnemonic keyword method to the acquisition of a Russian vocabulary. Journal of Experimental Psychology: Human Learning and Memory, 1(2), 126–133.
  3. Paivio, A. (1971). Imagery and Verbal Processes. New York: Holt, Rinehart and Winston.
  4. Slamecka, N. J., & Graf, P. (1978). The generation effect: Delineation of a phenomenon. Journal of Experimental Psychology: Human Learning and Memory, 4(6), 592–604.
  5. Roediger, H. L., & Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning: Taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3), 249–255.
  6. Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T., & Rohrer, D. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354–380.

Diğer yazılar